Polinöropati çoğu zaman sinsi başlayan ve ilk sinyallerini günlük hayatta küçük ama rahatsız edici şikâyetlerle veren sık görülen nörolojik bir hastalıktır. Ayak tabanlarında yanma, parmak uçlarında uyuşma, karıncalanma, gece artan iğnelenme hissi hastalığın sık görülen belirtilerindendir. Bazı kişiler “Çorap giymişim gibi hissediyorum” ya da “Yürüyorum ama yere tam basamıyorum” diye tarif eder. Zamanla merdiven çıkarken çabuk yorulma, denge kaybı, hatta ellerde kavrama gücünde azalma gibi yakınmalar da eklenebilir.
Güven Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Özlem Gökdemir, polinöropatinin ne olduğunu, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini anlattı.
Polinöropati Nedir?
Polinöropati, periferik sinir sistemi olarak adlandırılan; beyin ve omurilik dışında kalan sinirlerin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. “Poli” kelimesi çoklu, “nöropati” ise sinir hasarı anlamına gelir. Yani polinöropati, birden fazla periferik sinirin etkilenmesi durumudur.
Hastalık genellikle simetrik bir seyir izler; yani iki ayakta ya da iki elde benzer şikâyetler görülür. En sık nedenlerinden biri diyabettir. Bunun yanı sıra:
- Vitamin eksiklikleri
- Bazı enfeksiyonlar
- Tiroid hastalıkları
- Bağışıklık sistemi hastalıkları
- Alkol veya toksik maddelere maruz kalma
- Kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar
- Kanser hastalığının kendisi
Erken dönemde fark edilmesi, altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedavinin planlanması açısından büyük önem taşır. Bu nedenle özellikle uzun süredir devam eden uyuşma ve yanma şikâyetleri olan kişilerin bir nöroloji uzmanına başvurması önerilir.
Polinöropati Belirtileri Nelerdir?
Polinöropati belirtileri, etkilenen sinir tipine göre değişiklik gösterebilir. Hastalık genellikle ayak parmaklarından başlar ve zamanla yukarı doğru ilerler.
Sık Görülen Belirtiler
- Ayaklarda ve ellerde uyuşma
- Karıncalanma (iğnelenme hissi)
- Yanma veya batma tarzı ağrı
- Dokunmaya karşı hassasiyet
- Sıcak-soğuk ayırt edememe
- Kas güçsüzlüğü
- Denge problemleri
Hastalar genellikle “Çorap varmış gibi hissediyorum”, “Kumda yürüyormuş gibi hissediyorum” veya “Yere tam basamıyorum” şeklinde tarif eder.
Motor (Kas) Belirtiler
- Kas güçsüzlüğü
- Merdiven çıkarken zorlanma
- Çabuk yorulma
- El kavrama gücünde azalma
- Denge kaybı
İleri evrelerde kaslarda incelme görülebilir.
Otonom Sinir Sistemi Belirtileri
Bazı hastalarda iç organların çalışmasını düzenleyen sinirler de etkilenebilir. Bu durumda:
- Ani tansiyon düşmeleri
- Çarpıntı
- Aşırı terleme veya terleyememe
- Sindirim problemleri
Polinöropati Nasıl Tedavi Edilir?
Polinöropati tedavisinde en önemli adım, altta yatan nedenin belirlenmesidir. Çünkü tedavi, hastalığa yol açan faktöre göre planlanır.
Altta Yatan Nedene Yönelik Tedavi
- Diyabete bağlıysa kan şekeri kontrolünün sağlanması
- Vitamin eksikliği varsa takviye tedavisi
- Bağışıklık sistemi hastalıklarında uygun immün tedaviler
Ağrı ve Şikâyet Kontrolü
- Sinir ağrısına yönelik özel ilaçlar
- Gerekirse fizik tedavi desteği
- Düzenli egzersiz programları
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
- Düzenli yürüyüş
- Sağlıklı beslenme
- Sigaranın bırakılması
- Alkolün bırakılması
- Ayak bakımının ihmal edilmemesi (özellikle diyabet hastalarında)
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Eğer ellerinizde ya da ayaklarınızda başlayan uyuşma ve yanma şikâyetleri varsa, denge kaybı yaşamaya başladıysanız, özellikle geceleri artan ağrılar veya uyuşmalar uykunuzu bölüyorsa ve günlük yaşam aktivitelerinizi (yürüme, merdiven çıkma, eşya tutma gibi) eskisi kadar rahat yapamıyorsanız, bu belirtileri hafife almamanız gerekir.
İlerleyici sinir hasarının erken dönemde tespit edilmesi tedavi başarısı açısından büyük önem taşır. Bu nedenle şikâyetleriniz devam ediyor ya da giderek şiddetleniyorsa gecikmeden bir nöroloji uzmanına başvurmanız önerilir.
